Cứt trâu ở trẻ sơ sinh là gì? Cách điều trị dứt điểm tại nhà

Cứt trâu ở trẻ sơ sinh là hiện tượng phổ biến ở trẻ, gây ra lo lắng cho các bậc cha mẹ. Bài viết sau của Eco Pharmalife sẽ giúp các mẹ có những kiến thức cần để chăm sóc bé hiệu quả, an toàn.

Cứt trâu ở trẻ sơ sinh là gì?

Cứt trâu ở trẻ sơ sinh hay viêm da tiết bã ở trẻ sơ sinh là tình trạng viêm da đóng vảy mãn tính. Biểu hiện dưới dạng các mảng nhờn, không viêm hoặc viêm đỏ với lớp vảy màu vàng bên trên, ở da đầu vùng đỉnh và trán trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Vì các tổn thương dạng vảy có thể trở nên dày sừng và liên kết lại với nhau, giống như cái mũ nên trong thuật ngữ y khoa còn gọi là Cradle cap (Mũ nôi).

Vảy da đầu có thể có màu trắng hoặc vàng, không ngứa hoặc không đau. Mặc dù vậy những điều này có thể khiến cha mẹ lo lắng.

Độ tuổi dễ mắc cứt trâu nhất

Cứt trâu ở trẻ xảy ra ở trẻ trong độ tuổi từ 3 tuần đến 12 tháng. Nó đã được báo cáo ở khoảng 10 phần trăm trẻ sơ sinh dưới một tháng tuổi, tỷ lệ hiện mắc là 10,4% ở trẻ em trai và 9,5% ở trẻ em gái.

Tỷ lệ cứt trâu ở trẻ em đạt đỉnh điểm ở độ tuổi 3 tháng (khoảng 70%) và giảm dần trong những tháng tiếp theo. Gây ảnh hưởng đến khoảng 7% trẻ em từ một đến hai tuổi.

Tại sao có cứt trâu ở trẻ sơ sinh?

Có nhiều quan điểm, giả thuyết về hiện tượng này. Một quan điểm cho rằng trẻ bị cứt trâu do các tuyến tiết nhờn trên da của bé sơ sinh hoạt động quá mức.

Ở da bình thường, các tế bào da luôn được đổi mới nhờ quá trình sinh sản của da. Tạo điều kiện cho da thực hiện các chức năng như bảo vệ, điều nhiệt, dinh dưỡng,…Kết quả của quá trình này là thay thế phần da cũ bằng tổ chức da mới. Đây còn được gọi là quá trình bong vảy.

Dưới ảnh hưởng của các hormone mẹ (Estrogen) trong cơ thể trẻ khi mới sinh, có thể tiết ra một sản phẩm nhờn. Chất này tác động đến quá trình bong vảy, khiến các tế bào da cũ bám chặt vào da đầu thay vì rụng (bong vảy).

Sau đó các triệu chứng của cứt trâu ở trẻ sơ sinh có thể lại xuất hiện ở tuổi thiếu niên. Do cơ thể khi đó sản xuất androgen tăng lên ở tuổi dậy thì làm phát triển các tuyến bã nhờn.

Một sự lý giải khác là sự xâm nhập của các loại  nấm men trên da trẻ. Được nghiên cứu và biết đến nhiều nhất nấm men phân giải bã nhờn để giải phóng axit béo, tiêu thụ axit béo bão hòa làm nguồn thức ăn và để lại axit béo không bão hòa.

Các nghiên cứu đã xác định được 10 loài Malassezia có thể xuất hiện trên đầu người, phổ biến nhất là M limiteda và M globosa,Malassezia furfur đã được nuôi cấy với tần suất cao hơn từ trẻ mắc viêm da bã nhờn (cứt trâu ở trẻ).

Cứt trâu ở trẻ sơ sinh xuất hiện khi nào?

Khi da đầu bé ẩm ướt là môi trường thuận lợi cho sự phát triển của nấm. Vì vậy hãy luôn giữ da đầu bé khô, sạch. Vào những ngày không quá lạnh không nên đội mũ cho bé, nếu đội mũ chọn những chất liệu dễ thấm hút mồ hôi.

Nên chọn quần áo cho trẻ bằng những chất liệu mát mẻ, hút mồ hôi. Dùng khăn để lau mồ hôi khi bé ra mồ hôi quá nhiều nhất là ở đầu, nách những vị trí có tuyến mồ hôi hoạt động mạnh.

Những vị trí như ngấn ở cổ, tay, đùi,vùng tã, bẹn khi không vệ sinh sạch sẽ, quá ẩm ướt cũng là điều kiện thuận lợi để nấm phát triển. Gây viêm da tiết bã toàn thân, khó chịu cho trẻ, khó khăn trong điều trị.

Một số nghiên cứu cho thấy chế độ dinh dưỡng, có ảnh hưởng đến tiến triển cứt trâu ở trẻ sơ sinh.Vì vậy mẹ cần cho bé bú sữa đủ và đảm bảo dinh dưỡng cho cả bé và mẹ.

Cứt trâu có thể xuất hiện ở đâu?

Ngoài vị trí thường gặp ở da đầu vùng trán, vùng đỉnh thì mọi vị trí có sự hoạt động của tuyến bã nhờn đều có thể xuất hiện. Có thể xuất hiện cứt trâu ở trẻ sơ sinh tại các vị trí sau:

Cứt trâu ở lông mày trẻ sơ sinh
Cứt trâu ở lông mày trẻ sơ sinh

Vùng đầu mặt có thể bị ảnh hưởng, trên trán, cứt trâu ở lông mày trẻ sơ sinh, mí mắt, nếp gấp mũi, má và vùng da sau tai. Ngoài vùng đầu các khu vực khác như các ngấn như ở cổ, cánh tay, vùng rốn, vùng quấn tã và các vùng kẽ hở.

Sự xuất hiện của các nếp nhăn trên da có thể là phát ban đỏ chứ không phải phát ban có vảy màu vàng trên da đầu.

Trẻ bị cứt trâu có nguy hiểm không?

Cứt trâu ở trẻ sơ sinh thường tự biến mất và lành tính.

Tuy nhiên, nếu tình trạng này vẫn tiếp diễn sau 12 tháng tuổi hoặc bé nhà bạn có các triệu chứng sau: Trẻ gãi, quấy khóc, xuất hiện diện rộng trên khắp cơ thể. Da đầu mẩn đỏ, xuất hiện các tổn thương dạng mụn nước, chảy dịch, máu, có mùi khó chịu. Hãy đưa trẻ đến bác sĩ để được thăm khám toàn diện.

Nếu không đưa bé đến khám bác sĩ  kịp thời, tổ chức vảy bám sẽ xuất hiện trên đầu bé ngày càng nhiều, là  môi trường thuận lợi cho nấm, vi khuẩn phát triển gây ra ngứa, hoặc tiến triển thành các ổ abcess

Nặng nề hơn, bé có thể bị rụng tóc tại vị trí bị cứt trâu vì chất nhờn tiết ra quá nhiều, sự bài tiết qua lỗ chân lông kém, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và gây rụng tóc.

Trẻ sơ sinh bị rụng tóc có sao không? Nguyên nhân, cách chữa

Cách chữa trị cứt trâu ở trẻ sơ sinh hiệu quả

Các cách trị cứt trâu cho trẻ sơ sinh được khuyến khích cho trẻ em bị ảnh hưởng bởi hiện tượng cứt trâu ở trẻ bao gồm loại bỏ vảy cơ học, các chất dưỡng ẩm da, gội đầu cho bé, thảo dược, thuốc kháng nấm và corticosteroid.

Loại bỏ vảy cơ học

Đây là một cách làm đơn giản và thuận tiện nhất, tuy nhiên nếu thực hiện không đúng có thể làm tổn thương da bé, vô hình tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào da bé dễ dàng.

Cách điều trị cứt trâu ở trẻ sơ sinh
Cách điều trị cứt trâu ở trẻ sơ sinh

Cách làm:

Dùng phần mềm ở vùng đầu ngón tay nhẹ nhàng chải đầu bé. Nhưng lưu ý không cạo ở các mảng vảy. Mẹ có thể dùng các loại bàn chải đặc hiệu chỉ dành cho cứt trâu ở trẻ em. Cũng có thể sử dụng bàn chải đánh răng với lông bàn chải mềm mại để đánh vùng cứt trâu trẻ.

Bàn chải di chuyển theo hướng nhất định, chải vùng da đầu bị cứt trâu để làm bong vảy. Tiếp tục chải qua tóc để loại bỏ vảy trên từng sợi tóc. Có thể chải khi tóc ướt hoặc khô.

Chải mỗi ngày một lần. Nếu da đầu trở nên đỏ hoặc kích động, hãy chải với tần suất ít thường xuyên hơn. Luôn nhẹ nhàng với da bé. Nếu kích thích vào da đầu quá nhiều, bạn có thể gây ra các vết tổn thương, có thể bị nhiễm trùng cho bé.

Phương pháp này sẽ loại bỏ một số vảy và có thể thúc đẩy sức khoẻ của da đầu. Đây là một cách làm an toàn và hiệu quả.

Dưỡng ẩm da đầu

Dưỡng ẩm cho da đầu rất tốt để làm bong vảy. Các loại dưỡng ẩm có thể là một loại dầu thực vật nguyên chất, chẳng hạn như dầu ô liu, dừa, jojoba hoặc hạnh nhân hoặc các loại sữa tắm em bé cũng có tác dụng.

Với mỗi trẻ sẽ phù hợp với những sản phẩm dưỡng ẩm khác nhau. Hãy thử một lượng nhỏ trên da đầu của trẻ trước để xem nó có gây kích ứng hay không.

Cách thực hiện:

Thoa một lớp dầu mỏng lên da đầu. Xoa bóp da đầu bé nhẹ nhàng trong thời gian 1 phút. Nếu em bé của bạn vẫn còn có thóp mềm trên đầu, hãy cẩn thận hơn khi thực hiện xung quanh khu vực này. Để yên cho  dầu ngấm  khoảng 15 phút. Gội dầu lại thật sạch bằng dầu gội dành cho em bé hoặc nước sạch.

Biện pháp y học cổ truyền

Một số loại thực vật có tác dụng tốt trị cứt trâu ở trẻ sơ sinh. Biện pháp này vừa an toàn, dễ làm, đặc biệt không gây kích ứng như các sản phẩm dưỡng da hay dầu gội đầu hoá dược.

Sài đất, ngải cứu, khổ qua, chè xanh, lá khế là những loại thảo dược có tác dụng kháng khuẩn, bong sừng, tiêu vảy. Giúp da và tóc trở nên sạch sẽ, giúp làm mát da, dưỡng ẩm và bảo vệ da trẻ, cho da mềm mại và thơm mát hơn.

Cách làm: dùng nước đun sôi để nguội của các loại lá cây để gội đầu cho trẻ, giống như đã nói ở trên.

Những loại nước tắm thực vật này có thể dùng để tắm cả cơ thể cho bé, phòng rôm sảy, nhiễm trùng da.

Biện pháp dùng thuốc

Nếu tình trạng không cải thiện sau các biện pháp bảo tồn như trên, có thể điều trị cứt trâu ở trẻ sơ sinh bằng kem chống nấm như ketoconazole 2% hoặc kem bôi steroid như hydrocortisone 1% trong khoảng 1-2 tuần.

Selenium sulfide, kẽm pyrithione và axit salicylic được sử dụng cho người lớn bị viêm da tiết bã, nhưng hiệu quả và độ an toàn chưa được biết ở trẻ sơ sinh.

Trước khi sử dụng bất kì loại thuốc nào, hãy đưa bé đến các bác sĩ chuyên khoa để thăm khám.

Trẻ sơ sinh đánh hơi nhiều và thối nhưng không đi ngoài có bình thường không?

Gội đầu cho bé

Vệ sinh tóc đúng cách có thể giúp giảm bớt sự xuất hiện của cứt trâu ở trẻ em. Các sản phẩm dầu gội đầu trẻ em có thể đủ để giúp trị cứt trâu cho bé. Chỉ sử dụng dầu gội trị gàu khi có tư vấn của bác sĩ vì có thể gây ảnh hưởng không tốt cho trẻ.

Cách thực hiện:

Làm ướt tóc và da đầu, lấy lượng vừa đủ dầu gội vào da đầu. Sử dụng khăn em bé để tạo bọt dầu gội và nhẹ nhàng xoa lên các vùng da bị cứt trâu. Bạn cũng có thể chải da đầu cho trẻ trong khi gội đầu. Gội đầu cho trẻ để loại bỏ hết dầu gội.

Gội đầu quá nhiều có thể làm da đầu bị khô và làm tồi tệ hơn tình trạng bong tróc ở da đầu. Vì vậy chỉ cần gội đầu cho trẻ 2-3 lần 1 tuần và kết hợp phương pháp loại bỏ vảy da cơ học.

Gội đầu là biện pháp hiệu quả để tạm thời loại bỏ vảy cứt trâu và an toàn khi sử dụng dầu gội đầu cho trẻ sơ sinh. Chỉ cần cẩn thận để không để xà phòng vào mắt bé. Mẹ nên sử dụng các chất dưỡng ẩm da đầu trước khi sử dụng dầu gội đầu cho trẻ.

Sau khi loại bỏ vảy bẩn, cha mẹ nên tiếp tục gội đầu hàng ngày cho vùng da của trẻ để ngăn ngừa bệnh tái phát.

Trên thị trường có nhiều loại dầu gội cả hoá mỹ phẩm và thảo dược, tuy nhiên các dầu gội,sữa tắm bé có nguồn gốc thảo dược chiều lòng nhiều bà mẹ và bác sĩ. Một sản phẩm khá phổ biến và hiệu quả ở Việt Nam đó là sữa tắm gội thảo dược Bibiclean.

Sữa tắm gội thảo dược BibiClean cho trẻ hết cứt trâu

Gội đầu trẻ bị cứt trâu
Gội đầu cho trẻ bị cứt trâu

Đây là một sản phẩm ứng dụng những thành tựu, kinh nghiệm của y học cổ truyền trong điều trị cứt trâu trẻ em.

Các thành phần thảo dược từ thiên nhiên từ lâu đã là những bài thuốc quý của dân tộc, được lưu truyền và phát triển. Ưu điểm vượt trội của thảo dược là rất lành tính với làn da mềm mại của bé. Không gây kích ứng, dị ứng. Ngoài ra còn có tác dụng kháng khuẩn mạnh ngăn ngừa sự xâm nhập của vi khuẩn.

Sản phẩm là sự kết hợp của các thảo dược: Sài đất, xuyên tâm liên, ngải cứu, mướp đắng (khổ qua), kim ngân hoa, trà xanh, ké đầu ngựa, hoa cúc, cỏ mần trầu, bồ công anh, lá khế, kinh giới, dâu tằm (tang thầm), tinh dầu bưởi, tinh dầu sả,…

Sữa tắm gội thảo dược BibiClean chăm sóc và bảo vệ da bé, cho da mềm mại và thơm mát hơn. Góp phần ngăn ngừa và làm dịu da khi bị rôm sảy, mụn nhọt, lở ngứa, hăm tã, chàm sữa, viêm da.. Làm sạch an toàn vảy da đầu (cứt trâu) ở trẻ nhỏ.

Sử dụng sản phẩm như một loại dầu gội, sữa tắm có tác dụng tốt trong điều trị cứt trâu ở trẻ sơ sinh, được các gia đình và bác sĩ ưu tiên sử dụng.

Tài liệu tham khảo

  1. Interventions for infantile seborrhoeic dermatitis (including cradle cap)
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6397947/
  2. Seborrheic dermatitis of infancy:
    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12416520/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.